Na deze zes weken ben ik genuanceerder dan ik op het begin was, maar laat ik beginnen met mijn vooroordelen: zijn ze bevestigd of ontkracht?

Vooroordeel 1: Liefde

Het vooroordeel dat veel nummers over de liefde gaan, is waar. Toch moet ik het relativeren en het objectiever bekijken: in het algemeen gaat het grootste deel van liedjes (binnen vrijwel ieder genre) over liefde, liefdesverdriet of zulke onderwerpen. Ik denk dat het overgrote deel van mijn eigen muziekkeuze ook vaak over liefde e.d. gaat. Dit is dus iets wat ik de palingsound niet kan verwijten, aangezien het een feit is dat muziek in het algemeen vaak over liefde gaat.

Vooroordeel 2: Rozen zijn rood…

Bij voorbaat dacht ik dat vrijwel alle nummers binnen het palinggenre zoetsappige teksten en afgezaagde rijmwoorden bevatten. Achteraf gezien blijkt dit vooroordeel waar te zijn. Tekstueel zijn de artiesten niet erg sterk en komen vaak weg met makkelijke teksten. Dit is echter ook een kenmerk van de palingsound: makkelijke melodieën en simpele teksten, zodat nummers blijven hangen bij luisteraars. Toch is dit vooroordeel zeker waar, vooral vergeleken met genres als Hip Hop, Indie/Rock en Soul waar de teksten over het algemeen veel vaker poetisch of abstract zijn dan de simpele  teksten binnen de palingsound.

Vooroordeel 3: Sjaaltjes

Ik wil niet generaliseren en beweren dat alle fans zijn zoals gebleken is uit mijn research, maar de cultuur onder fans is zeker kenmerkend voor de palingsound. Het programma ‘Fans’ van SBS6 toont extremen, maar ook uit mijn overige  onderzoek is gebleken dat fans zich binnen dit genre totaal anders gedragen dan bijvoorbeeld bij de muziek die ik luister. Het grote aanbod van fansites, fora en de bijbehorende inhoud en foto’s is daar een voorbeeld van. Ook het ‘nieuws’ (zover het nieuws te noemen is) wordt overdreven belicht en intensief gevolgd door de fans. In de loop van de weken is dit vooroordeel zeker bevestigd.

Vooroordeel 4: Geen passie

Mijn vierde vooroordeel blijkt niet waar te zijn. Ik ging ervan uit dat artiesten niet genieten van wat ze doen, weinig inspraak hebben en dat er altijd een platenlabel over hun schouder meekijkt. Na het kijken van de palingsoap blijkt dat de artiesten wel degelijk gepassioneerd bezig zijn met muziek. Natuurlijk heeft het label ook inspraak, maar niet zoveel als ik dacht. Ook blijkt uit mijn post over Volendam dat er één overkoepelend management is, wat de artiesten als een soort ‘familie’ maakt. Eerst dacht ik dat de artiesten een soort van pionnen van het label waren, maar dat blijkt niet zo te zijn.

Conclusie
Alhoewel de palingsound nog steeds niet mijn favoriete genre is, begrijp ik de stroming veel beter. Het is misschien een totaal andere wereld, met name de fans, maar ik moet toegeven dat ik veels te bevooroordeeld was en alles een stuk genuanceerder is. Ook blijkt na mijn recensie dat er grote verschillen zijn tussen de oude palingsound en de vorm zoals we het nu kennen: ik waardeer een aantal artiesten en nummers uit de oudere stroming zelfs.

Ik draag nu misschien geen sjaaltje en mijn studiefinanciering gaat nog steeds niet op aan de nieuwste albums uit Volendam, maar ik begrijp het genre veel beter en een aantal van mijn vooroordelen blijken niet waar te zijn.

Het is geen geheim dat ik voorheen moeite had om naar de palingsound te luisteren. Als muziekliefhebber sta ik voor alles open en mijn smaak is erg breed, maar toch had ik moeite om de Volendamse volksmuziek door mijn figuurlijke strot te krijgen. Nu, zes weken later, heb ik meer kennis over het genre en voel ik me niet helemaal meer als ‘een vis op het droge’. Maar betekent dat dat ik de palingsound voortaan waardeer?

Wat me meteen opvalt is het grote verschil tussen de moderne nummers en de oude nummers op de compilatie. Tegenwoordig wordt ‘palingsound’ voornamelijk in het Nederlands gezongen, waar op deze compilatie Jan Smit’s “Laura” en Nick & Simon’s “Steeds Weer” bekende voorbeelden van zijn. Alhoewel deze nummers bekend zijn bij het grote publiek, zijn het juist de  oudere nummers die kwalitatief beter zijn. De Rock ‘n Roll-sound van BZN’s “Sweet Silver Anny”, “Rollin’ On A River” van Piet Veerman, wat me ergens doet denken aan Bob Dylan en even terug naar de Beatles-periode met “Confusion In My Mind” van Left Side: allemaal een plezier om naar te luisteren.

Luister: Piet Veerman – Rollin’ On A River

Groei
Het lijkt er dan ook op dat de palingsound de verkeerde kant op is gegroeid: The Cats, Left Side, Piet Veerman en (de oude) BZN hebben een sterk repertoire met een scala aan goede nummers. Hier en daar zijn duidelijk de beginselen van de hedendaagse palingsound te horen, zoals de verschrikkelijk oubollige accordeon en overbodige strijkers op een aantal nummers. Maar als je dat vergelijkt met modernere, en grotendeels Nederlandstalige, nummers op de compilatie als “Yo Canto (Ik Zing Dit Lied Voor Jou Alleen)” van Jan Smit en “Jou Vergeten” van The Cats, is de palingsound van vóór de jaren 90 overduidelijk beter dan dat het nu is.

Luister: Jan Smit – Yo Canto (Ik ZIng Dit Lied Alleen Voor Jou) 

Kwalitatief
Voor de ‘die hard’ fan van de palingsound is “Mooi Volendam: de geschiedenis van de palingsound” een prachtige verzameling, maar ook voor nieuwkomers bevat het enkele nummers die zeker de moeite waard zijn. Het geeft de geschiedenis van het genre goed weer en het is interessant om de oude ‘palingsound’ als The Cats en Left Side met de nieuwe stroming artiesten als 3 J’s, Nick & Simon en Jan Smit te vergelijken. Laatstgenoemde artiesten zijn leuk om te horen als je dronken bent of als het carnaval is, maar voor kwalitatief goede en interessante nummers moet je toch luisteren naar het oudere materiaal.

HIER kun je de aflevering bekijken. Of bekijk hier een voorproefje:

Ik maak een transcriptie (met minuten) om commentaar te geven:

02.23 “Het gaat me puur om de muziek, voor de rest niets”

Als dat echt zo is, is mijn vooroordeel dat het bij fans meer om de artiesten dan om de muziek gaat, niet waar…

04.15 ‘Steeds Weer’ van Nick & Simon raakte Greet diep, na het overlijden van haar man. Bij steeds meer nummers had ze herkenning, kon ze haar emoties kwijt en herkende ze zichzelf in.Normaal gesproken zag ik niet in hoe je ooit van het palinggenre kunt houden. Dit is echter een goeie reden en ik begrijp nu dat het de muziek voor sommige mensen ‘therapeutisch’ werkt.

04.45 De programmamakers vragen aan haar zoon of Greet is veranderd door Nick & Simon? Volgens hem is ze veel vrolijker sinds die tijd.Weer een positief punt tegen mijn vooroordeel. De muziek helpt haar dus echt.

07.30 Greet koopt een Delfts blauw peper- en zoutstel voor Nick & Simon, om als cadeau te geven.

Iets wat ik niet begrijp, is fans die cadeaus kopen, knuffels het podium opgooien en iets aan hun idool willen geven. Ik bezoek regelmatig concerten, maar ik zie mezelf niet snel backstage staan wachten om een artiest een teddybeer te geven. ALS je dan al iets wilt geven, geef dan iets nuttigs – aan al die teddyberen hebben Nick & Simon ook niets.

08.25 “Het geven van een cadeau gaat me meer om ons gebaar, ik denk er eigenlijk niet bij na wat ze er na het concert mee doen.”

Het gaat fans dus voornamelijk zodat ze zelf een goed gevoel hebben en weten dat ze iets voor hun idolen hebben gedaan.

09.00 Een fan laat Nick Schilder weten zwanger van hem te zijn, maar dat is totaal niet waar en Nick moet er zelf om lachen. Fans beschuldigen Greet ervan dat zij het is en Nick dat heeft verteld om met hem in contact te komen. Dit is volgens Greet niet waar. Ze schreef een brief met haar verhaal en uitleg dat zij het niet is geweest, om aan Nick duidelijk te maken dat ze er niets mee te maken heeft. Ze brengt deze brief naar Nick’s huis en wil een kopie na een concert geven.

Nick moet er zelf om lachen en ik vraag me af of hij zich er nog zorgen over maakt, maar Greet blaast de situatie op en wil Nick duidelijk maken dat ze er niets mee te maken heeft – terwijl Nick waarschijnlijk niet eens weet wie ze is en het gedoe al lang vergeten is.

12.10: Greet stapt uit de auto bij het concert, met een hoofdkussen van Nick & Simon…

Een T-shirt of CD van een artiest als merchandise kan leuk zijn, maar ik heb nooit gesnapt wat mensen bezielen om een hoofdkussen (of sjaaltje…) van hun favoriete artiest aan te schaffen. Nogal overdreven om ook ‘s nachts nog herinnerd te worden aan je favouriete artiest(en).

13.15 Eenmaal aangekomen bij het concert, blijkt dat een aantal fans elkaar kennen.

Nog een apart verschijnsel: binnen dit genre kennen fans elkaar vaak. Dat geeft al aan dat ze erg veel waarde aan de muziek hechten en er erg veel tijd aan besteden – zelfs met elkaar. Iets wat ik persoonlijk nogal overdreven en nutteloos vind, maargoed.

13.35: Naar aanleiding van het schandaal dat iemand vertelde zwanger te zijn van Nick, vraagt de journalist of er een groepje is wat Greet nu ‘haat’, aangezien zij aangewezen wordt als schuldige. Dat is het geval.

Er is zelfs concurrentie en nijd onder fans… De beweringen die in het fragment zorgen zijn serieus en het gaat erg diep bij de fans…

15.07 “Als Nick & Simon ervan weten en weten hoe het in elkaar steekt en mij vertellen dat het afgesloten is, ben ik tevreden”

Greet zit er echt mee dat fans haar beschuldigen van het ‘zwangerschapschandaal’. Ze denkt ook dat Nick & Simon er mee zitten en denkt dat het allemaal om haar draait, terwijl Nick & Simon het waarschijnlijk allang zijn vergeten. Toch wordt het door de fan erg serieus genomen.

18.18 “Ik zag dat Nick keek, alsof hij naar me zocht”

Nog een uitspraak die aantoont dat Greet veels te serieus met dit alles bezig is en echt denkt dat Nick ook om haar geeft.

20.13 De auto met Nick & Simon erin rijdt verder;  “Ik weet niet wat hier achter zit, maar daar kom ik wel achter!”

Idem.

20.21 De auto met stopt in de verte, Miranda rent er heen – de auto rijdt gewoon verder.

Ten eerste, als je achter een remmende auto aanrent ben je wel heel erg wanhopig en ten tweede, schandalig dat de auto gewoon verder rijdt terwijl ze (waarschijnlijk) zien dat er een fan achter ze aanrent. Als ik een artiest zou zijn, zou ik gewoon even een minuut de tijd nemen, in plaats van het negeren en verder rijden.

21.05 “Ik geef het niet op”

Greet blijft doorzetten en wil koste wat het kost Nick bereiken om aan te tonen dat ze niets te maken heeft met het schandaal. To be continued…

Conclusie
Muziek zou moeten draaien om, hoe kan het ook anders, muziek. Maar uit mijn research (zie ook ‘deel 1′) blijkt dat het bij veel fans binnen het palinggenre ook belachelijk veel draait om de artiesten zelf, de drama en de subcultuur eromheen. Toch moet ik relativeren: een programma als ‘Fans’ kiest natuurlijk de meest extreme gevallen uit (SBS6; sensatie), dus het zal bij lang niet alle fans zo zijn, maar toch toont mijn onderzoek uit deel 1 ook aan dat het voor fans binnen het palinggenre er heel anders aan toegaat dan in andere muziekstromingen.

Ik snap nu wel beter waarom mensen naar de muziek luisteren, maar nog steeds ben ik van mening dat fans van de palingsound zich vaak nogal
overdreven gedragen. Kijk bijvoorbeeld naar deze aflevering, wat grotendeels draait om de drama rondom het concert – niet om de muziek zelf.

En het programma gaat over fans in het algemeen, maar toch bestaat het grootste deel van de serie uit afleveringen met Nederlandstalige zangers en vaak ook uit muziek die binnen het palinggenre valt. Dat bevestigt ook iets…

Klik op de tijdlijn om alles te bekijken!

Wat me toevallig opviel terwijl ik me verdiepte in de muziek op Youtube, waren de reacties onder de filmpjes. Een wereld van verschil met reacties onder video’s die ik vaak bekijk. Soms lees ik uit verveling de reacties, die meestal gaan over de muziek, stijl en nummers worden beoordeeld en vaak vergeleken met oudere nummers. Als ik een willekeurige video van Nick & Simon bekijk, is dat anders:

“En Simon is zkr knap!”
“SIMON IS LKKR(l)”
“Ik vind Nick en Simon echt schattig hier “

En verder wordt er gediscussieerd over een achtergrondzangeres in de videoclip, of ze knap is of niet. Bij een willekeurige video die ik open (om aan te tonen dat ik niet bewust opzoek ga naar zulke reacties) van Jan Smit, gaat het er over of hij een kind krijgt met Liza en ook bij 3js wordt er gediscussieerd over wie het leukste lid is.

Fansites
Een ander opmerkelijk feit is het aantal fansites, iets wat binnen mijn ‘muzikale wereld’ vrijwel nooit voorkomt. Het valt me op dat fans denken, of willen, dat ze dichtbij hun idool staan. Zo is het volgende op een van de vele fansites voor Jan Smit te lezen:

“Jan hoe gaat het met jou, ben je weer helemaal opgeknapt met je oor?”
“ Jan hoe gaat het nu met je, ik hoop dat het nu over is en dat je langzaam weer helemaal de “oude” Jan bent.”
“Jan hopelijk heb je in je eigen bed heerlijk geslapen”
“Jan wat fijn om iets van je te lezen en je foto te zien. Schiet er even vol van..”Jan Smit heeft een oorontsteking(!) en toch moet er elke dag over bericht worden op fansites, alsof hij/zij Jan in de ogen kijkt en persoonlijk aanspreekt. Als mijn idool (voor zover ik die heb) een oorontsteking heeft, zou ik hem niet eens mailen – laat staan dagelijks het beste toe wensen op een fansite. 

Foto’s
Ook het grote aantal foto’s op fansites van bijvoorbeeld Jan Smit en Nick & Simon zijn ongelooflijk. Het lijkt bijna een sport om zovaak mogelijk op de foto te gaan met hun favoriete artiest. Persoonlijk sta ik niet één keer op de foto met een artiest.

Conclusie
Toch is het iets wat opvalt binnen het palinggenre: foto’s maken, bloggen over je favoriete artiest en de artiest in kwestie persoonlijk aanspreken. Het draait veel om de artiest zien, spreken en ontmoeten, soms belandt de muziek zelfs op de achtergrond. Totaal anders dan in mijn eigen omgeving, waar het juist om de muziek draait en het ontmoeten van de artiest een detail is. Natuurlijk zijn er meer genres die vergelijkbaar zijn met wat ik hierboven uiteenzet (bv. popmuziek), maar toch is het ook kenmerkend voor het palinggenre.

Lees binnenkort deel 2 over de fans…

Alhoewel ik nogal kritisch en negatief was op het begin van dit project, merk ik dat ik op tenminste één van de punten fout zat. Ook artiesten benaderde ik nogal negatief, maar als ik de palingsoap bekijk, merk ik dat ze toch heel anders zijn dan ik bij voorbaat dacht. Een aantal voorbeelden:

Uit deze compilatie blijkt dat de artiesten toch wel degelijk serieus bezig zijn met muziek. Het is niet ‘zomaar een liedje inzingen’ zoals ik eerder beweerde, maar in de studio blijkt dat ze ook bezig zijn met octaven, toonhoogtes, tempo en opnameapparatuur. Het stuk dat de zangeres (die ik overigens niet ken) inzingt met begeleiding van een akoestische gitaar, klinkt zelfs best aardig…

Vakantie
Ook een aflevering van ‘Jan Smit, de zomer voorbij’, die ik op TV zag, beviel me verrassend goed. Alhoewel de muziek voor mij nog steeds niet je van het is (meer over de muziek komt later deze week), blijkt dat het toch aardige gasten zijn. Ze hebben lol, genieten van feestjes, zijn aardig tegen fans en anderen, lachen veel en hebben een goeie tijd in Italië. Als ik ooit mee zou moeten met ze op vakantie, denk ik dat ik me goed zal vermaken.

Conclusie
Mijn vooroordeel dat artiesten niet heel erg serieus bezig zijn op muzikaal gebied en nogal saai en ‘kansloos’ zijn, is dus bij deze ontkracht. Het zijn aardige gasten en ze zijn meer met muzikaliteit bezig dan ik dacht. De volgende keer richt ik me op de muziek die ze maken, om te kijken of mijn vooroordelen waar zijn…

Ten eerste wordt me duidelijk dat het niet meevalt om adressen van artiesten te achterhalen. Het maakt niet uit naar welke Volendamse artiest je zoekt; bijna iedere zoektocht leidt naar Volendam Music BV, het overkoepelende platenlabel voor de meeste Volendamse artiesten. Fanmail, brieven en aanvragen kunnen dus naar het volgende adres:

Burg van Baarstraat 4
1131 WT Volendam‎
0299-365451‎

(Deze straat is helaas niet beschikbaar op Street View, maar Volendam Music BV is in de verte te zien)

Toch hebben we één artiest weten te ‘traceren’: Jan Smit. De foto is nogal gedateerd, maar hier is zijn huis (in aanbouw):

Pegasusstraat 10, voor de liefhebbers.

En dat is nog niet alles, we hebben foto’s gevonden van Simon’s (van Nick) interieur:

Meer is hier te zien.

En dan natuurlijk nog enkele bezienswaardigheden in Volendam.

Het Burgemeester Boeienspark:

Het stadion van FC Volendam, waar Jan Smit vorig jaar nog het nieuwe clublied voor schreef:

En tot slot (niet op Street View) het Palingmuseum:

Binnenkort zal ik Volendam zelf bezoeken, dus blijf Paling op het droge bezoeken voor meer informatie en foto’s!

Wil je meer zien van Volendam? Klik hier voor Street View (vertrekpunt: FC Volendam stadion).

Is het muziek uit Volendam? Is het Nederlandstalige muziek à la Jan Smit? Of is het puur een kleine selectie van artiesten die binnen het ‘palinggenre’ behoren? Tijd voor duidelijkheid.

De Van Dale kent geen officiële definitie van ‘palingsound‘, dus daarom doen we het maar met de betekenis op Wikipedia:

Palingsound is een woord dat wordt gebruikt om een klassieke, typisch Nederlandse stijl in de popmuziek aan te duiden die alleen in Volendam wordt gemaakt.

Het is dus muziek uit Volendam, wat betekent dat artiesten als Frans Duijts niet onder het genre vallen. Maar wat maakt ‘de palingsound’ dan anders dan al die andere Nederlandstalige muziek? Het antwoord ligt bij radio-DJ Joost den Draaijer (Veronica FM).

Toen
Het woord ‘palingsound’ heeft van oorsprong namelijk helemaal geen betrekking op de muziek. Willem van Kooten (alias Joost Den Draaijer) heeft het woord in de jaren ’60 verzonnen. Aanleiding hiervoor waren bezoekjes van Jan en Jaap Buys (managers van de Volendamse groep The Cats) in zijn radiostudie, die porties paling meenamen om Den Draaijer ‘om te kopen’ en ervoor te zorgen dat hij muziek zou spelen van Buys’ artiesten. Omdat Jan en Jaap Buys steeds terugkwamen met paling, werd ‘palingsound’ in het leven geroepen.

Nu
Tegenwoordig is het begrip wat breder getrokken: het heeft ook betrekking op de Volendamse economie en handel (vis, vis en nog meer vis) en het ‘gladde’ karakter van de muziek. Kijk, als zelfs de officiële definitie van het genre zich richt op de gladheid van de muziek, zijn bij deze mijn eerste twee vooroordelen bevestigd.

In 2006 werd het palinggenre echter door Joost Den Draaijer ten dood verklaard, toen BZN aankondigde een punt te zetten achter hun carrière. Toch beleeft de muzieksoort een ware ‘revival’ nu artiesten als Jan Smit, Nick & Simon, 3 J’s en René Schuurmans populairder zijn dan ooit.

Meer
Naast deze algemene definitie van het begrip ‘palingsound’, is er natuurlijk meer te vinden over het genre. Bij deze een lijstje met ‘aanraders’:

Palingsound.com - Enigzins verouderd, maar een site met veel informatie
Palingsound, 100 jaar  muzikaal bloed in Volendam - Boek over Volendamse muziek
One Way Wind, de geschiedenis van de Palingsound - CD en DVD
Mooi Volendam - Nieuwe uitgave van ‘One Way Wind…’
Palingsound - Nog meer boeiende literatuur

Sommige websites zijn trouwens iets minder genuanceerd over het begrip ‘palingsound’:

Palingsound is voor 95% gejat en komt per definitie van een geluidsband. Het gaat er helemaal niet om of Nick (van Simon) gitaar kan spelen of niet; zijn vingers zijn waarschijnlijk toch veel te glad van al het garnalen pellen. Het gaat erom dat je met een stuk in je kraag kan meebrallen met muziek die zelfs onderwater nog slecht is. Er wordt in Volendam zulke slechte muziek gemaakt dat de rest van de bewoners zo ver mogelijk uit de buurt willen zijn en daarom iedere dag uit vissen gaan op de Noordzee. - Oorsmeer (VPRO)

Nieuws: Jan Smit heeft last van een oorontsteking. En dat terwijl hij morgen samen met Marco Borsato moet optreden. Dit heeft zijn manager Jaap Buijs bevestigd. De Volendamse zanger heeft inmiddels al medicijnen gekregen voor de kwaal. Buijs: “Hij is al aan de betere hand. Zoals het er nu naar uitziet, staat hij morgen gewoon op de bühne.” – Bron: Telegraaf.nl

Oke, ik geef toe, het zal geen pretje zijn om een oorontsteking te hebben. Maar wat me meteen opvalt is dat het sensatie is: er wordt erg veel aandacht aan besteed, het nieuws wordt overdreven en het wordt zelfs door gerespecteerde media overgenomen.

Als ik op internet zou lezen dat mijn een van mijn favoriete artiesten een oorontsteking zou hebben, zou ik er 2 seconden bij stilstaan, bij mezelf denken ‘oh, dat is niet zo mooi’ en mijn leven zou weer gewoon verdergaan. Maar waarom wordt er binnen het ‘paling genre’ altijd zo overdreven bericht over elke vorm van nieuws? Een paar voorbeelden.

Nick’s hersenschudding - 31 maart 2009

Ik citeer: ‘Een drama voor Nick Schilder!’ Tijdens opnames voor Nick & Simon’s nieuwe videoclip in Andalusië, zijn de twee betrokken geraakt bij een auto- ongeluk. De remmen van de auto begaven het, wat resulteerde in een hersenschudding voor Nick. Bekijk een nieuwsitem door Shownieuws hier. “Het scheelde maar een haar of ze waren in een naastgelegen ravijn gestort”, meldt de voice-over. Maar als je het nieuwsitem bekijkt (0:15 seconden), zie je een foto waar de auto toch ruim tien meter van het ravijn vandaan ligt…

Paling-gate - 19 mei 2009

Het was natuurlijk niet te missen dit jaar: de scheiding tussen Jan Smit en Yolanthe Cabau van Kasbergen. Toen er een video opdook van Yolanthe zoenend met voetballer Wesley Sneijder in een parkeergarage, brak de hel helemaal los. Zelfs Jan Peter Balkenende sprak zich uit over de scheiding! Een journalist vroeg er namelijk naar bij JP’s wekelijkse persconferentie. Juist ja. De recessie, ‘onze jongens’ in Afghanistan, ontsnapte TBS-ers, de (toendertijd) pittige uitspraken van Geert Wilders, maar nee: deze journalist voelde zich blijkbaar geroepen om Balkenende te vragen naar de scheiding tussen Jan en Yolanthe…
De weken na de scheiding volgde een vloedgolf van nieuws: Jan Smit heeft ‘keihard gehuild‘, Jan Smit maakte het zelf uit, Yolanthe en Wesley gaan trouwen, Jan Smit en zijn nieuwe vriendin Liza en ga zo maar door. Tot op de dag van vandaag krijgen we nog steeds te maken met nieuws over ‘paling-gate’. (Update 05/11/09): Dat bedoel ik nou…

Jan Keizer wil afvallen - 5 januari 2009

Jan Keizer (BZN) heeft besloten dat hij wil afvallen. Waarom? Hij is op wintersport geweest en “het eten was formidabel”, schrijft hij op zijn web-log. Kortom: het eten was lekker en Jan heeft veel teveel gegeten. Logisch gevolg: hij wil afvallen. Niet bepaald nieuws, als je het mij vraagt. Maar websites weten er weer sappig nieuws van te maken: ‘Jan Keizer moet afvallen‘, ‘hij moet nu onmiddellijkgaan lijnen, anders is er geen weg terug’ en Jan Keizer is nu zelfs het gezicht van TopHealth…

“Alles is weg” - 15 juli 2009

‘Paling-gate’ kreeg zelfs nog een staartje: Gerda Smit, moeder van Jan, was boos. Heel boos. Yolanthe had namelijk onderhand het hele huis leeggeroofd toen zij en Jan uit elkaar gingen. De citruspers, blender, waterbedden, LCD-scherm, serviesgoed, kristal en zelfs de keukenrol en servetten waren nergens in Huize Smit te bekennen. Hier hoor je de hele lijst met gestolen spullen binnen 1.17 minuten. Het nieuws werd totaal uitgemolken, inclusief updates, reacties, nabeschouwingen en follow-ups. Het exclusieve interview dat Shownieuws had met de boze moeder, trok zelfs 900.000 kijkers…

Kortom, alles wordt zo overdreven en uitgemolken… En het ergste is dat fans dit nieuws volgen en serieus nemen. Misschien is het wel de enige sensatie in hun saaie leven, en is dat de reden waarom alles zo overdreven wordt belicht in programma’s als Shownieuws en RTL Boulevard…

Vooroordeel 1: Liefde

Laura is een hele lieve meid, Rosanne verblijdt Nick (én Simon!) met haar liefde en Monique Smit wil dat je vanavond bij haar blijft. Alle nummers die ik binnen het genre ken, gaan over liefde, liefdesverdriet of onbeantwoorde liefdes. Ik heb me zelfs voor het schrijven van deze blog even georiënteerd, maar elk nummer wat me te binnen schiet of wat ik vind op Youtube, kun je omschrijven met één kernwoord: ‘Liefde’.

Vooroordeel 2: Rozen zijn rood…

Het onderwerp ‘liefde’ brengt me meteen bij mijn tweede vooroordeel: de simpele, afgezaagde teksten. “We speelden scrabble of Yahtzee en oma speelde altijd mee. (…) Oh lieve oma, waar ik van hou, ’t is hier zo eenzaam zonder jou.” Mijn sinterklaasgedichten van vroeger zijn pure poëzie, vergeleken met songteksten als deze. Waar is de creativiteit? Waar zijn de originele teksten? Volgens mij zijn ze ver te zoeken binnen dit genre.

Vooroordeel 3: Sjaaltjes

Ten eerste wil ik duidelijk maken dat ik niet wil generaliseren, maar dit is een vooroordeel dat ik over het merendeel van de luisteraars heb. Ook wil ik jongeren die naar piratenfestijnen of vergelijkbare feesten gaan, die genieten van de gezelligheid onder het genot van een biertje, meezingen met de volkszangers en daarna ladderzat naar huis gaan achterwege laten: dat is een ander verhaal waar ik later op terugkom.

Even een opsomming om duidelijk te maken hoe ik de gemiddelde ‘palingfan’ inschat. Ik denk dat hij/zij:
- Shownieuws belangrijker vindt dan de ondergang van DSB bank
- Liever een potje gaat scrabblen in plaats van sporten en/of fitnessen
- ‘Hole In The Wall’ een erg leuk programma vindt
- Op zijn minst één sjaaltje van zijn of haar favoriete zanger bezit
- Een niet al te denderend sociaal leven heeft
- Zijn/haar favoriete artiest vaak als ‘(beste) vriend’ beschouwt

Nogmaals, ik wil niet iedereen over één kam scheren, maar dit is nou eenmaal een van mijn vooroordelen. Ik denk dat het volgende filmpje dat al redelijk bevestigd:

Geen tijd om het hele filmpje te bekijken?
Drie seconden beeldmateriaal zegt meer dan duizend woorden…

Vooroordeel 4: Geen passie

Ik herinner me nog goed dat Nick & Simon afgelopen jaar bij ons in de buurt op kwamen treden. 2.500 kaarten werden verkocht en organisatie noemde het ‘een groot succes’ . De volgende dag hoorde ik van mensen die er heen waren geweest, dat het Volendamse duo in totaal maar een half uurtje had opgetreden! Binnen die tijd speelden ze maar liefst twee keer hun hit ‘Rosanne’ en ze kwamen ook nog eens te laat het podium op. Schandalig, als je het mij vraagt.
Ook heb ik op de een of andere manier het gevoel dat er veel wordt geplaybackt, maar dat kan ik nu niet uitgebreid beargumenteren. Hopelijk weet ik daar over zes weken meer over.

Kortom: ik denk dat de artiesten binnen dit genre niet echt gepassioneerd zijn. Ze playbacken vaak, er moet geld in het laadje komen, merchandise en imago zijn onderhand belangrijker dan de muziek zelf en teksten worden niet altijd door de artiesten zelf geschreven, maar door een ander. Ik denk dat veel artiesten hun beroep niet met de passie beoefenen zoals ze stiekem zouden willen doen, voornamelijk omdat het één groot circus is van commercie, hype en media-aandacht.

 
Dat waren, nogal kort door de bocht samengevat, de grootste vooroordelen die ik heb over de ‘palingsound’. De komende zes weken ga ik me verdiepen in dit genre, waar ik op dit moment niet echt positief over ben. Mijn vooroordelen worden ontkracht of bevestigd, mijn kennis wordt uitgebreid en wie weet vertoon ik me na deze periode wel in het openbaar met een Koos Alberts-ketting, een BZN-sjaal of met Jan Smit op mijn Ipod. Zeg nooit nooit.